Connect with us

Borsa

2024’te Borsa Ne Olur? Yükselir mi? Borsayı Etkileyebilecek Faktörler

Published

on

Yeni yıla girerken birçok yatırımcı, 2024’te Türkiye’nin hisse senedi piyasasının nasıl bir performans göstereceğini merak ediyor. Borsa ne olur, 2024’te borsa yükselir mi, düşer mi soruları en çok öne çıkan başlıklar. 2024’teborsayı etkileyebilecek faktörler içerisinde küresel ekonomideki gelişmeler, jeopolitik gelişmeler, TCMB’nin faiz oranları konusundaki tutumu, ekonomi yönetiminin atacağı politika adımları, savaşlar, seçimler ve bir çok farklı faktör bulunuyor. Bu analizimizde Borsa İstanbul’u etkileyebilecek tüm faktörleri anlattık. Bu gelişmeler eşliğinde borsanın nasıl fiyatlanacağına dair detaylı öngörü ve tahminler ile 2024’ün borsada öne çıkabilecek sektörlerini paylaştık.

2024’te Borsa Ne Olur?

Borsa İstanbul, hem küresel gelişmelerden hem de Türkiye’deki ekonomik ve siyasi gelişmelerden etkilenen bir yatırım aracı. Dolayısıyla hisse senedi piyasalarını etkileyen gelişmelerin kapsamı da oldukça geniş. Yani Fransa’da bir terör olayı yaşansa İstanbul’da borsanın düşmesi kaçınılmaz oluyor bazen. Ya da ABD Merkez Bankası’nı faiz artırımı yine bizim borsamızı düşüren bir faktör olarak karşımıza çıkabiliyor.

İçeride seçimler yaklaştığında belirsizlikler artıyor diye orsada satış baskısı oluşabiliyor. Yine seçimler sonlandığında belirsizlik ortadan kalktı diye hisse senedi piyasası yükselişe geçiyor. Yani bu şekilde borsada fiyatlamaları etkileyebilecek onlarca gelişme sayılabilir. Dolayısı ile borsa 2024’te ne olur, yükselir mi düşer mi sorusuna net cevap vermek mümkün değildir. Ancak burada diğer şartlar sabitken (ceteris paribus) detayını düşerek borsanın geleceği hakkında yorumlar yapılabilir. Bu doğrultuda bir borsa değerlendirmesi yapacak olur isek borsanı 2024 yılında yeni zirvelere doğru yükselmesini beklediğimizi ifade edebiliriz.

2023 yılı hisse senedi piyasalarını olumsuz etkileyen bir çok haber akışını içerisinde barındıran bir yıl oldu. 2024 yılında ise bu lumsuz haber akışlarının birçoğunun geride kalması bekleniyor. Borsayı negatif etkileyen haber akışlarının oradan kalkmasıyla Borsa İstanbul’da 2024 yılında yeni bir yükseliş trendi oluşması bekleniyor. Bu doğrultuda bizim beklentimiz 2024 yılının BIST 100 endeksinin 10.000 puan üzerinde kapaması yönünde hatta yukarıda çok daha yüksek seviyeler görülebilir.

2024’te Borsayı Etkileyebilecek Gelişmeler

2024 yılında Borsa İstanbul’u etkileyebilecek bir çok gelişme var. Bunların bir kısmı zaten her sene borsadaki fiyatlamaları etkileyebilecek gelişmeler. Bu sene borsayı etkileyebilecek en önemli gelişmeler neler diye bakıldığında ise karşımıza çıkanlar, faiz oranları, enflasyon oranları ve jeopolitik riskler olarak gösterilebilir. Şimdi 2024’te hisse fiyatlarını etkileyebilecek gelişmelerin detaylarına bakalım.

Dolar Kuru Borsayı Nasıl Etkiler?

Yerel seçimlere kadar dolar kurunu 32 lira civarına doğru çıkmasını bekleyen bir çok analist raporu var. Bu durum ne kadar gerçekleşir, ne kadar gerçekleşmez tartışılır. Ancak memur ve asgari ücrete yapılan maaş zamlarının enflasyonu devam ettirmesi yüksek olasılık. Bu maaş ortamında da ihracatçılar her fırsatta doların değer kazanması gerektiğini ifade ediyorlar. En azından enflasyon kadar doların da yükselmesinin ihracatçı için olumlu bir gelişme olacağını ifade ediyorlar. Ekonomi yönetimi her fırsatta ihracatçılara destek olacağını söylemekte. Ancak diğer taraftan yöneticiler 2024’te TL’nin reel olarak değer kazanacağını  da ifade ediyorlar. Dolayısı ile yerel seçim kadar bu senaryo gerçekleşir mi sorusunun cevabı önemli olacak.

dolar kurunun borsaya etkileri 2024

dolar yükselirse borsa nasıl etkilenir, doların borsaya etkileri

Doların yükselmesi negatif bir gelişme gibi görülse de, kısıtlı bir yükseliş içeride borsayı da destekleyecektir. Çünkü dolar yükseldikçe Borsa İstanbul dolar bazlı ucuzlamış olacaktır. Bu da yabacı yatırımcı gözünde borsayı cazibe merkezi haline getirebilir.

2024 yıl sonu dolar kuru beklentilerini paylaşan kurumların açıklamalarına göre beklentiler 35 lira ile 42 lira arasında değişiyor. Dolar kurunu güncel takip etmek için dolar kaç tl sayfasına bakabilirsiniz.

Enflasyon Beklentilerinin Borsaya Etkileri

2024 yılının en önemli ekonomi başlıklarından biri yine enflasyon olacak. 2023 yılında rekor üstüne rekor kıran enflasyon oranları milletimizin başına bela olmuştu. Mehmet Şimşek ve ekibinin ekonomi yönetimini devralmasıyla beraber para politikası uygulamaları değişti. Tüm dünyada kabul edilen ortodoks para politikasına dönülmesiyle beraber hızlı faiz artışları yapıldı. Enflasyonda yıl sonuna doğru bir miktar düşüş yaşanmaya başladığı görüldü. Ancak 2024 yılı yeni zamlarla, yeni vergi artışlarıyla birlikte geldi.

2024’e girerken asgari ücrete ve memur maaşlarına yaklaşık %50zam yapıldı. Bir o kadar da emekli maaşlarına zam gelmesi söz konusu. Diğer taraftan vergi ve devletin sunmuş olduğu hizmetlerin birçoğuna %60’a yakın zamlar geldi. Dolayısıyla gelen bu zamların enflasyona yansımama ihtimali düşünülemez. Yani 2024’te de bizi yüksek enflasyon bekliyor gibi görünüyor. Özellikle ilk bir kaç ay için enflasyonda ivmenin yeniden yukarı döndüğü görülebilir.

enflasyon oranları borsayı nasıl etkiler

enflasyon oranları borsayı nasıl etkiler, 2024te enflasyonun borsaya etkileri ne yönde olacak

2024’ü ikinci yarısında ise ekstra bir gelişme yaşanmaz ise enflasyonda aşağı yönlü hareketlenmenin yaşanacağı bir döneme giriş yapabiliriz. Normal şartlarda aslında enflasyon borsaya yarayacak bir gelişme. Yani enflasyon yükseldiği çin insanlar parasının değerini korumak istiyor. Dolayısıyla borsa gibi yatırım araçlarına ilgi artıyor. Ancak enflasyonun önü faiz artırımlarıyla kesilmek istenince bunun borsaya etkileri negatif oluyor. Bu kez yatırımcı borsada risk alacağına mevduata garanti paraya yöneliyor. Dolayısıyla enflasyon oranlarının 2024’tene yönde seyredeceği ve ekonomi yönetiminin atacağı adımlar Borsa İstanbul yatırımcıları için hayati önem taşıyor diyebiliriz.

Yerel Seçimler Borsayı Nasıl Etkiler?

Mart ayında yapılacak yerel seçimlerin bir miktar belirsizlik oluşturduğu söylenebilir. Ancak 2023’teki genel seçimler kadar da etkisi olmayacaktır. Yerel seçim olduğu için etkileri daha makul düzeyde kalacaktır. Ayrıca Cevdet Yılmaz’ın da ifade ettiği gibi sonrasında seçimsiz bir döneme girilecek olması da piyasaları olumlu manada etkileyecektir diye düşünüyoruz. 

yerel seçimler borsayı nasıl etkileyecek

2024 yerel seçimleri borsayı nasıl etkiler, yerel seçimlerin borsaya etkisi hangi yönde olur

Yine de Mart ayı seçimlerinin piyasaya etkileri olabilir. Özellikle büyükşehirlerde değişimin siyasi iktidar lehine yaşanması halinde bu durumda borsada daha büyük bir ralli başlangıcı bizi bekliyor olabilir. Dolayısıyla da yatırımcıların seçim sonuçlarını yakından takip etmeleri önemlidir.

2024’te Borsada Öne Çıkacak Sektörler

Dünyada yeşil enerji her geçen gün daha fazla konuşuluyor. Bu doğrultuda yenilenebilir enerji yatırımları artıyor. Ülkemizde de benzer şekilde devletin de destelediği bir yeşil enerji dönüşümü söz konusu. Dolayısıyla 2024 yılında borsada öne çıkabilecek sektörler arasında enerji sektörü hisseleri ilk sıralarda yer alabilir.

Yine bir diğer öne çıkmasını beklediğimiz sektör ise gıda sektörü. Gıda enflasyonun yükseldiği, bölgesel savaş ihtimallerinin arttığı bir ortamda gıda sektörü de borsanın öne çıkan sektörleri içerisinde yer alabilir diye düşünüyoruz.

Yeni bir virüs ve hastalıkların oluşma durumu yaşanırsa öne çıkacak sektör hisseleri ilaç ve kimya sanayi sektör hisselerinde bir ralli yaşanabilir.

[irp posts=”3777″ ]

Bankacılık sektörü her zaman olduğu gibi yine ön planda olabilir. 2023’te ciddi prim yapan bankacılık hisselerinin 2024’tede iyi performans göstermesi bekleniyor.

Her ne kadar yüksek faiz ortamı GYO’ların hoşuna gitmese de inşaat sektörünü ve GYO’ları olumlu etkileyebilecek önemli gelişmeler var. Bunların başında 2024’te kentsel dönüşümlerin hızlanacağı beklentisi yer alıyor. Ayrıca 2024’ün ikinci yarısında faiz indirimlerine başlanacağı beklentisi oluşursa bu durumda bizi bir GYO rallisine götürebilir.

Yıl içerisinde sektörel ve hisse bazlı haber akışları takip edilmelidir. Piyasaları anlık takip etmek bu nedenle önemlidir. Bu doğrultuda güncel haber akışlarını ve hisselerin kap haberlerini takip etmenizi öneririz.

Ekonomik Büyümenin  Borsa İstanbul’a Etkisi

Türkiye büyüme verileri her yıl olduğu gibi bu yıl da ekonomideki gidişatı görmek adına önemli bir gösterge olacak. 2023’te yapılan faiz artışlarının büyümeyi bir miktar negatif etkilemesi bekleniyor. Ancak dünya ortalamasından yine daha fazla büyümeyi başaran bir Türkiye olacağı düşünülüyor. Bu anlamda ekonomi yetkililerinin 2024 yılında büyümeye katkı sağlayacak veya büyümeyi sekteye uğratacak hangi adımları atacağı önemli olacak.

Özellikle de seçimler sonrasında ekonomi politikasının ne yönde ilerleyeceği büyümenin gidişatını etkileyebilecek gelişmelerden biri olacak. Beklenti üzerinde büyüme Borsa İstanbul’da da güveni artırarak büyümeye ve yükselişe katkı sağlayacak bir gelişme olacaktır.

Küresel Ekonomik Gelişmeler Borsayı Nasıl Etkiler?

Borsa İstanbul’u etkileyebilecek gelişmeler içerisinde dünya ekonomisindeki büyüme rakamları, faiz oranları, enflasyon oranları ve jeopolitik gelişmeler gibi bir çok faktör yer alıyor. Özellikle devam eden Rusya-Ukrayna savaşı ile İsrail-Filistin savaşının 2024’te ne kadar daha süreceği ve nasıl sonlanacağı da Borsa İstanbul’ etkilemesi beklenen gelişmelerden biri.

ABD Merkez Bankası FED’in faiz kararları yine Avrupa Merkez Bankası ECB’nin faiz kararları da hisse senedi piyasalarını hem küresel anlamda hem de içeride etkileyebilecek gelişmeler arasında yer alıyor. Yani ABD’nin ve Avrupa’nın faiz indirimleri globalde borsaları olumlu etkileyecek gelişmeler içerisinde yer alıyor. Borsa İstanbul’a da bu faiz indirimlerinin olumlu yansıması bekleniyor. Özellikle bu indirimlerin TCMB’nin elini kuvvetlendirmesiyle faiz indirimleri önünde cesaret vermesi halinde Borsa İstanbul tarafında sert yükselişler yaşanması beklenebilir.

Yine ABD’de tarım dışı istihdam, enflasyon, ortalama saatlik kazançlar, işsizlik gibi ekonomik veriler de piyasaları etkileyebilecek gelişmeler arasında yer alıyor olacak. Ayrıca Halkbank’ın ABD’de devam eden davasının olası sonuçları da he HALKB hisse senedinde, hem bankacılık senetlerinde hem de Borsa İstanbul genelinde fiyatlamaları etkileyebilecek gelişmelerden biri olacaktır diye düşünüyoruz.

Merkez Bankası Politikaları Borsayı 2024’te Nasıl Etkileyecek?

TCMB Başkanı Hafize Gaye Erkan 2023 yılında görevi devraldı. Öncesinde düşük faiz politikası uygulanırken enflasyonu frenlemek için hızlıca faiz oranları yükseltilmeye başlandı. Geldiğimiz noktada yüzde 42,5 seviyesine yükseltilen politika faizlerinin Ocak ayında da 250 baz puan daha yükseltilmesi bekleniyor. Ocak ayı faiz toplantısıyla artık faiz artırım sürecinin sonuna gelindiğinin ilan edilmesi borsa için pozitif bir gelişme olacaktır. Ancak faiz artırımlarına devam sinyali verilmesi borsa için negatif bir gelişme olarak algılanacaktır.

merkez bankası politikaları borsayı nasıl etkiler 2024

tcmb politikaları borsayı nasıl etkiler

TCMB’nin kredi sıkılaşmasına 2024’te de devam etmesi bekleniyor. u durum özellikle inşaat ve gayrimenkul sektörünü olumsuz etkiliyor. Çünkü faiz oranları yüksek olduğu için yeni ev satışları ciddi anlamda düşmüş durumda. Bunu artırabilecek en önemli gelişme ise kredilerin düşük faiz oranlarıyla serbest kalması olabilir ancak şu an için bu yönde atılan adımlar bulunmuyor. 2024’te özellikle ilk evini almak isteyenlere yönelik düşük faizli kredi seçeneği sunulması bekleniyor ki bu olursa GYO sektörü ve bu sektörün hisseleri de canlanabilir. Bu durumda sektörle beraber borsayı da yukarı taşıyabilecek gelişmelerden bir tanesi olabilecektir.

2024’te Merkez Bankası’nın en temel belirleyici özelliği faiz oranlarını nasıl yönlendireceği olacak. Politika faizinin %45 üzerine çıkması beklenmiyor. Bunun üzeri borsa içi olumsuz olacaktır. 2024’te erken gelebilecek faiz indirimleri ise Borsa İstanbul tarafında olumlu karşılanabilecek gelişmelerden olacaktır.

Bu analizimizde 2024’te ne olursa borsa yükselir, ne olursa borsa düşer tarzı soruları cevaplandırdık. 2024’te Borsa İstanbul’u etkileyebilecek önemli gelişmeleri paylaştık. Bu gelişmeler eşliğinde borsanı nasıl etkileneceğine dair öngörülerimizi detaylıca aktardık. Borsada yaşanan güncel gelişmelere göre konuyu güncellemeye devam edeceğiz.

2 Comments

2 Comments

  1. Mert Öztürk

    13 Ocak 2024 at 18:58

    bu sene borsayı en çok TCMB’nin kararları etkileyecek gibi görünüyor. Çünkü maaşlara bu kadar zam gelmişken enflasyonun düşmesi zor. TCMB de enflasyon düşmüyor diye faiz artırımına devam ederse borsa yatırımcıswını8n işi zor. Hele ki yan tahtalarda kalmışlara Allah yardım etsin. Yine zor bi yıl olacağa benziyor.

  2. Hakan Paşa

    16 Ocak 2024 at 12:36

    2023 pek iyi geçmedi ama 2024 güzel başladı 8000 puan üstüne attı borsa artık buralarda tutunursa yeni bi ralli başlangıcı olabilir. Ama hekts sasa gubrf gibi hisseler de tık yok. Yine 2023ün en çok düşen hisseleri cante ve imasm de de belirgin bir toparlanma yok. Borsa 700 puan civarı yükselmiş ama belirli hisselerle yükseliyor. Yan tahtalarda olan ky ne yapacak ? Genele yayılan bi yükseliş olmazsa işimiz zor.

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Borsa

Katılım Endeksi Nedir? Katılım Endeksine Uygun Hisseler

Published

on

Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri

Faaliyet alanlarının ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu belirtilen katılım endeksinin ne olduğunu açıklayacağız. Katılım endeksi nedir? Hangi şirketler bu endekse katılabilir? Şirketlerin Katılım Endeksine dahil olabilmeleri için gereksinimlerini ve katılım endeksi ile alakalı sorduğunuz ve merak ettiğiniz diğer başlıkları konuşacağız.

Katılım Endeksi Nedir?

Borsada bir çok farklı endeks vardır. Halkaarz endeksi, BIST30 endeksi, BIST100 endeksi gibi isimleri zaman zaman duyabilirsiniz. Katılım endeksi ise bunlardan biraz farklıdır. Katılım endeksi aslında adından da anlaşılacağız üzere Katılım Bankacılığı prensiplerine uygun hisse senetlerinin girebildiği bir endeks türüdür. Bu endeks türünün sponsorları da Katılım Bankaları olmaktadır.

Katılım endeksi kendi içinde de bir kaç dala ayrılmaktadır. Bunlar;

  • Katılım 30 Endeksi
  • Katılım 50 Endeksi
  • Katılım Model Portföy Endeksi

Borsa İstanbul’da halka arz edilecek bir şirketin katılım endeksine dahil olabilmesi için belli şartları karşılıyor olması gerekiyor. Yine borsada halihazırda işlem gören şirketlerin de bu özellikleri taşımaları halinde Katılım Endeksi’ne uygunluğu onaylanıyor. Nedir bu artlar gelin birlikte inceleyelim.

Katılım Endeksine Uygunluk İçin Aranan Özellikler

Şirketlerin katılım endeksine uygunluğunu belirleyen kriterler şu şekilde listelenebilir;

  • Katılım endeksine alınacak şirketin kullandığı toplam faizli kredilerinin şirketin piyasa değerine oranının %30’dan az olması,
  • Faiz getirisine sahip nakit ve menkul kıymetlerinin piyasa değerine oranının %30’un altında olması,
  • Yukarıdaki iki maddede bahsi geçen faaliyet gelirlerinin, toplam gelirlere oranının %5’ten az olması gerekir.

Borsada işlem gören şirketlerin Katılım Endeksine dahil olabilmeleri için belirtilen şartları karşılamaları gerekir. Bu endeks Bizim Menkul Değerler tarafından oluşturulmaktadır. Katılım endeksine uygunluğun hesaplanması ise BIST tarafından gerçekleştiriliyor. Bu anlamda halka arzların katılım endeksine uygunluğuna da karar veren mercii BIST yani Borsa İstanbul oluyor.

Katılım Endeksine Uygunluk Ne Gibi Faydalar Sağlar?

Borsada bir şirketin katılım endeksine uygun olması bazı avantajlar sağlar. Nedir bu avantajlar derseniz, bir kere borsada yatırım yapmanın helal olduğunu savunanlar genellikle katılım endeksi içerisindeki hisselere yatırımın helal olduğunu diğerlerinin ise sıkıntılı olabileceğini belirtiyor. Bu anlamda Körfez ülkelerinden yatırım alan ülkemizde özellikle Katılım endeksine uygunluk düzeyine göre yatırım alan şirketler de var.

Öyle ki müslüman ülkeler tarafından kurulan şeriat fonları tarzındaki fonlar hisse yatırımlarını katılım endeksine uygun şirketlere yapıyorlar. Bu nedenle de katılım endeksine uygun şirketlere bu tarz fonların talebi yüksek oluyor.

Dini açıdan çekinceleri olan yatırımcıların da daha rahat işlem yaptıkları katılım endekslerine dahil olan hisselerin iş alanları ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu anlamı çıkarılıyor. Buna karşın, Cübbeli Ahmet hoca gibi bazı hocaların bu hisselerde dahi işlem yapmanın haram olacağını belirtmiştir. Bununla ilgili detaylara borsa haram mı başlığından ulaşabilirsiniz.

Katılım Endeksi Hisseleri Hangileri?

Şimdi gelelim bu endekse dahil olan şirketlere. Yani katılım endeksine dahil olmaya hak kazanmış şirketler hangileri? Belirttiğimiz maddeleri karşılayan ve bu doğrultuda Borsa İstanbul’da katılım endeksine dahil olan şirketlere bakıldığında şu an için 244 hisse senedinin bu  endekse dahil olduğunu görebiliriz. Güncel olarak Borsa İstanbul tarafından paylaşılan Katılım Endeksi hisselerine BIST resmi sitesinden indirebilirsiniz.

Continue Reading

Borsa

Borsada Karanlık Oda Nedir? Nasıl İşlem Yapılır? İşlem Saatleri

Published

on

borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri

Son dönemde Borsa İstanbul’da yatırımcı sayısı rekor kırmaya devam ediyor. Durum böyle olunca finansal okuryazarlığı önemi de artıyor. Çünkü insanlar piyasaya genellikle halka arza katılmak için giriyor. Birçok yatırımcı yeterli bilgi sahibi olmadan borsada işlem yapmaya başlıyor. Bunun neticesinde d ciddi kayıplar olabiliyor. Bu nedenle borsada bazı önemli kavramları detaylıca bilmek gerekiyor. Bu önemli konulardan bir tanesi de borsada karanlık oda kavramı. Bu bölümde borsada karanlık oda nedir? Karanlık oda işlem saatleri, karanlık odada emir iletimi ve daha fazlasıyla ilgili detayları sizlerle paylaşıyor olacağız.

Borsada Karanlık Oda Nedir?

Borsa İstanbul’da sürekli işlemler sabah saat 10.00’da başlayıp 18.00’a kadar devam ediyor. Hafta içi her gün gerçekleştirilen işlemler saat 18.00’de sona erdikten sonra ise karanlık oda işlem saati başlıyor. Yani borsada sürekli işlemler saatler 18.00’i gösterdiğinde sona eriyor ancak burada son bir karanlık oda devreye giriyor. Karanlık odada işlem yapabilmek için bir kaç dakikanız daha oluyor.

Saat 18.00 ile 18.05 arasında karanlık odada hisse senedi işlemlerinizi yapabiliyorsunuz. Karanlık odada gün sonu kapanış fiyatı iletilen emirler neticesinde belli oluyor. 5 dakikalık süre içerisinde iletilen toplam alış emirleri ve satış emirleri neticesinde karanlık odada eşleşme fiyatı belli oluyor. Saat 18.00 ile 18.05 arasında iletilen emirler 18.05’te karanlık odadan çıkışla gerçekleşmeye başlıyor. Burada eşleşme fiyatı artık belli olmuş oluyor ve bu saatten sonra alış yazsanız veya satış yazsanız başka bir fiyattan alım veya satım yapmanız mümkün olmuyor. Hissenin karanlık odadan çıktığı fiyattan ise işlem yapma fırsatınız devam ediyor. Bu anlamda saat 18,05 eşleşme fiyatı belli olduktan sonra emir iletimi yapabiliyorsunuz.

İlettiğiniz emirler 18.08’de tahtada emirlerin işlenmeye başlamasıyla gerçekleşiyor. Burada ise 2 dakikalık bir sürekli işlem kısmı bulunuyor. Yani 18.08 ile 18.10 arasında işlemler devam ediyor. Saat 18.10’da ise o günün işlemleri tamamlanmış oluyor. Bu saatten sonra emir iletseniz de o gün gerçekleme ihtimali bulunmuyor. Bir sonraki gün için emir iletmek isterseniz emirlerinizi bazı kurumlarda 18.15 bazılarında ise 18.20 sonrasında iletmeniz gerekiyor. Bankalar arasında ve aracı kurumlar arasında emir iletme saatleri arasında farklılıklar olabiliyor.

Borsa Karanlık Oda İşlem Saatleri

Borsada karanlık oda işlem saatlerini daha anlaşılır bir şekilde maddelendirebiliriz;

  • Sürekli işlem kapanış saati = 18.00 (Bu saatten sonra sürekli işlemler sona erer ve karanlık odaya giriş yapılır. 18.00’de gerçekleşen kapanış fiyatı hissenin karanlık odadan çıkışında belirlenen tavan ve taban fiyat uygulaması için gösterge niteliğindedir. Yani hisse bu fiyatın maks %3 üzerinde veya maks %3 aşağısında karanlık odadan çıkış yapabilir.)
  • Kapanış Fiyatı emir toplama saati = 18.01 – 18.05  Bu dönemde yalnızca emir iletimi yapılabilir ve işlem gerçekleşmez. ( Bu aralıkta emirlerinizi iletmeye devam edebilirsiniz.  Yolladığınız emirler anlık gerçekleşmez. Saat 18.05 olduğunda toplu bir şekilde gerçekleşir )
  • Eşleşme Fiyatı = Saatler 18.05’i gösterdiğinde hissenin o günkü kapanış fiyatı belli olur ( İletilen alım ve satım emirleri 18.05’de hissenn hangi fiyattan kapanacağını gösterir. Bu fiyata da eşleşme fiyatı denilir. Eşleşme fiyatı veya diğer adıyla teorik eşleşme fiyatı üzerinden işlemler 18.05’te toplu olarak gerçekleşir. )
  • Kapanış Öncesi Emir İletimi Saatleri: 18.05 -18.10 ( Eşleşme fiyatları belli olduktan sonra o fiyattan almak veya satmak istediğiniz lot miktarını emir olarak sisteme iletebilirsiniz.)
  • Kapanış (Gün Sonu): Kapanış fiyatı 18.05’te belli olmaktadır. TE belli olduktan sonra emir iletmeye devam ederek o fiyattan alım veya satım emirlerinizi sisteme gönderebilirsiniz. Yani 18,05 ile 18,10 arasında emirlerinizi iletmeye devam edebilirsiniz. Burada ilettiğiniz emirler 18.08 ile 18.10 arasında gerçekleşir. Tabi eğer sizin önünüzde bekleyen fazla miktarda lot sayısı varsa işleminizin gerçekleşmeme ihtimalinin de olduğunu unutmamalısınız.

Karanlık Odada Hisse Fiyatı Değişir mi?

Genellikle hisse senetlerinin karanlık odaya giriş ve çıkış fiyatları farklı olabilmektedir. Bunu etkileyen bir çok faktör gösterilebilir. Örneğin karanlık odaya girdikten sonra gelen bir kap haberi hissenin karanlık odadan çıkış fiyatını büyük oranda değiştirebilir.

Bir başka örnek verecek olur isek, hisse senedinde yüksek voltanlı işlem yapan oyuncuların kredide kalmama yani açığa kalmamak için yapacağı yüklü satışlar hisse fiyatını olumsuz etkileyebilir. Ya da saat 18.00’de gelene elektriğe zam haberi ile beraber 18.05’te enerji sektörü hisselerinin sert yükselişle kapandığı görülebilir. Karanlık odada fiyatları etkileyen en önemli etkenlerden biri de tahtacılardır. Hisse senedi ile ilgili amaçları doğrultusunda karanlık odada aşırı alım veya aşırı satım yaparak küçük yatırımcıyı yanıltmak isteyebilirler. Bu nedenle borsada tahtacı olarak ifade edilen büyük oyuncuların işlemlerine de ekstra dikkat etmeniz gereklidir.

Karanlık odada hisse fiyatları için taban ve tavan fiyat uygulaması mevcuttur. Yani gün içi tavan fiyat ve taban fiyat uygulamasının haricinde karanlık odada gerçekleşebilecek tavan ve taban fiyat uygulamaları farklıdır. Hisse senetlerinin karanlık odada maksimum yükselebileceği veya düşebileceği fiyat oranı yüzde 3 olarak belirlenmiştir. Yani kapanış fiyatının üzerine yüzde 3 ekleyerek tavan fiyatı, yüzde 3düşüşürerek taban fiyat bulabilirsiniz. Gün içerisinde belirlenen yüzde 10’luk taban ve tavan fiyat uygulaması yerine, karanlık odada uygulanan tavan – taban fiyat uygulamasının sınırı %3 olarak belirlenmiştir.

Borsa İstanbul Saat Kaçta Kapanıyor?

Karanlık odada işlemler tamamlandıktan sonra Borsa İstanbul’da gün kapanışı gerçekleşiyor. Yani saat 18.10 itibariyle borsada işlemler ertesi güne kadar durduruluyor. Genellikle insanlar borsanın 18.00 itibariyl kapandığını sanırlar ancak gördüğünüz gibi kranlık odada işlemler devam etmekte. Yani Borsa İstanbul gün sonu kapanışı aslında 18.00 değil 18.10 ‘da gerçekleşmektedir.

Hisse senedi alım-satım işlemleri kapandıktan sonra ise ertesi gün için emir iletimi ise yapılabiliyor. Haziran 2024’te yapılan güncelleme ile artık bir sonraki işlem gününün emirleri saat 18.20’den itibaren girilebiliyor. Daha önce 18.15 olan bu saat 18.20 olarak güncellendi. Yani 18.20 itibariyle kullanıcılar diğer gün için emir iletimi yapabiliyor. ertesi gün için kotasyonda bulunan istediğiniz fiyata alım veya satım işlemlerinizi yazabiliyorsunuz.

Karanlık Oda Eşleşme Fiyatı Nasıl Görülür?

Yatırımcıların en merak ettiği sorulardan bir tanesi de karanlık odada gerçekleşen işlemler ve eşleşme fiyatı oluyor. Teorik eşleşme fiyatını görebilmek için farklı yollar var. Bunlardan bir tanesi FXPlus, Matriks, İdealdata benzeri bir yazılım kullanmak ve gerekli lisanslara sahip olmak. Yani ücretli bir şekilde bu programların bazı lisanslarına sahip olarak karanlık odada eşleşme fiyatındaki değişimleri görebilirsiniz. Yine kaç adet alım yazılı kaç lot satım yazılı gibi detayları da görüntüleyebilirsiniz. Bir başka yol ise ücretsiz olarak karanlık oda eşleşme fiyatını görmek için aracı kurum uygulaması kullanmak. Kullanmakta olduğunuz aracı kurumun uygulamasına girdiğinizde alış veya satış kısmına tıklayıp hisse adını girdiğinizde o anki karanlık odadaki eşleşme fiyatını görebilirsiniz. Açıkçası her firmada aynı mıdır bilemiyorum ancak Trive Yatırım, Tacirler Yatırım gibi kurumların uygulamalarıyla eşleşme fiyatını bu şekilde takip edebilmek mümkün olabiliyor.

Bu içerikte karanlık oda ne demek, karanlık odada nasıl işlem yapılır gibi soruları cevaplandırdık. Karanlık oda işlem saatleri ile ilgili oldukça detaylı bu içeriğin konu hakkındaki sorularınıza cevap olacağını düşünüyoruz. Eğer halen konu ile ilgili merak ettiğiniz detaylar var ise, yorum olarak kon altına yazabilirsiniz.

Continue Reading

Borsa

Borsa Haram mı? Halka Arz, Hisse Senedi Alım Satımı Caiz mi?

Published

on

borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi?

Yüksek enflasyon nedeniyle herkes parasının değerini korumanın yollarını arıyor. Bu doğrultuda geçtiğimiz yıllarda yatırımcısına güzel kazanç sağlayan borsada yatırımcıların gözdesi konumunda. Borsaya olan ilgi günden güne artarken, dini açıdan hassasiyet gösteren yatırımcılar borsanın haram mı helal mi olduğunu sorgulamakta. Bu bölümde borsa haram mı, helal mi sorusunun cevaplarını arıyor olacağız.

Borsa Helal mi, Haram mı?

Öncelikle bu konuda bilirkişi olmadığımızı belirtelim. Bu nedenle borsa haram mı, helal mi sorusunun cevabını mantık yürüterek cevaplayacağız. Ayrıca din alimlerinin bu konuda vermiş olduğu tavsiyeleri de sizlerle paylaşacağız.

Öncelikle borsa hisse senetlerinin alınıp satılabildiği bir platform. Borsa İstanbul’da işlem gören hisselere bakıldığında, emlak şirketlerinin hisseleri, spor kulüplerinin hisseleri, içki üretimi yapan şirket hisseleri, araba alım-satımı yapan şirketlerin hisseleri, turizm sektörü hisseleri gibi bir çok sektörün hisse senetleri mevcut. Dolayısı ile hangi hisse senedine yatırım yapacağınız yaptığınız yatırımın helal mi haram mı olduğunu belirleyebilir.

Hangi Hisselere Yatırım Yapmak Helal?

Borsada işlem gören 500’ün üzerinde hisse var. Birçok sektörden hisseler var. Bunlar arasında helal kabul edilenler olduğu gibi haram kabul edilen hisseler de var.  Yani içki üreten bir firmanın hisselerini alıyorsanız bunun dini açıdan helal bir işlem olmayacağı açıktır. Çünkü borsada bir şirketin hissesini alırken o şirkete ortak olursunuz. Dolayısı ile bira üreten bir şirkete yatırım yapmak helal bir yatırım olarak lanse edilemez.

Peki bir gayrimenkul şirketine yatırım yaparsanız ya da elektrik üreten bir şirkete yatırım yaptığınızda durum nedir? Yine mantık yürüterek baktığımızda elektrik üreten bir firmanın hisse senedini aldığınızda bir elektrik şirketine ortak olmuş oluyorsunuz. Elektrik üretmek İslam dininde veya başka bir dinde haram değildir. Aksine insanlığın yararına bir şey olduğu için helaldir denilebilir. Ancak burada da bazı soru işaretleri oluşuyor.

  • Yatırım yaptığınız şirket eğer parasını faizde değerlendiriyor ise ne olacak?
  • Eğer bankalardan kredi çekip faiz ödemesi yapıyor ise yatırımınızın durumu ne olacak?
  • Eğer firma ürettiği elektriği satıyor ve sattığı şirketler dinen caiz işlemler yapmıyorsa yatırımınızın durumu ne olacak?

Hisse senedi yatırımı yaparken aldığınız hissenin helal mi haram mı olduğunu belirlemek için bu tarz soruların da cevapları önemli olabilir. Tabi günümüzde bankaların verdiği faizlerin bile haram olup olmadığı konusunda fikir ayrılığı oluşuyor. Çünkü enflasyonun altında kalan faiz oranları nedeniyle verilen faiz oranlarının dinlerde yasak olan faizle aynı anlama gelip gelmediği tartışılıyor.

Faiz konusuna kısaca değinirsek, eskiden bir kişi bir başkasından 10 kg mercimek borç aldığında bunu yine 10kg mercimek olarak geri ödüyordu. Ancak şu an için bakıldığında paranızı bir kişiye veya bankaya verdiğinizde durum çok farklı oluyor. Yani bugün bankaya veya birine 10 bin tl borç verdiğinizde3 ay sonra paranızı yine 10 bin tl olarak alırsanız ciddi anlamda bir kayıp yaşamış oluyorsunuz. Çünkü enflasyon var ve paranızın değeri erimiş oluyor. Nasıl erimiş oluyor derseniz gayet basit. 3 ay önce mercimek kg 65 tl iken şu an 75 tl olmuş. Yani 3 ay önceki 10 bin tl ile siz o zaman alabileceğiniz mercimek miktarını alamıyorsunuz. Bankaya faize yatırdığınızda ise yine enflasyon oranlarının altında faiz verildiğinden 3 ay sonra siz 3 ay önceki mercimek miktarını yine alamıyorsunuz. Bu nedenle verilen faiz aslında bildiğimiz faiz gibi algılanabilir mi sorusunun cevabı biraz karışık gibi duruyor. Peki din alimlerinin borsa ile ilgili açıklamaları bizlere ne söylüyor? Borsa haram mı helal mi? İşin uzmanlarının bu soruya cevabı ne?

Diyanet’e Göre Borsa Helal mi, Haram mı?

Diyanet açıklamalarına bakıldığında borsanın helal olduğu haller ve haram olduğu haller mevcut. Yani örnek verecek olur isek, borsada herhangi bir hissede yapılan açığa satış işlemi kesin olarak haramdır deniliyor. Açığa satış işleminde elinizde olmayan malı satarak işlem yaptığınızdan bunun caiz olmadığı ifade ediliyor.

Diyanet TV’de borsa ile ilgili yapılan değerlendirmelerde borsanın temel felsefesinde sıkıntı bulunmadığı ifade ediliyor. Ancak manipülasyon, insanları kandırma gibi durumların olmaması, hissesini alacağınız şirketin faiz vb. durumlarla meşgüliyeti olmaması, kumar, alkol, domuz ürünler üretimi gibi dinen yasaklanan ürünlerle ilintili olmaması gerekiyor. Alınacak şirketin hem faaliyet gelirlerinin hem de finansal gelirlerinin dine aykırı alanlardan gelmiyor olması gerektiği ifade ediliyor.

Nihat Hatipoğlu’na Göre Borsa Haram mı, Helal mi?

Borsa hakkında konuşan Nihat Hatipoğlu, eğer yatırım yaptığınız şirket İslam’a aykırı işler yapıyorsa bu şirketin hisse senedini amanın caiz olmayacağını ifade ediyor. Faiz, içki gibi haram işlere bulaşan şirketlere yatırım yapmak haramdır, bir kağıt üreten şirkete yatırım yapıyorsanız ve herhangi bir şekilde faizle veya diğer yasaklarla bağlantısı yoksa bu şirkete yatırım yapılabilir tarzında söylemde bulunmaktadır. Ayrıca Nihat Hatipoğlu, enflasyon oranı kadar faiz alınmasının da haram olduğunu söylemektedir.

Cübbeli Ahmet Hocaya Göre Borsa Caiz mi?

Borsanın caiz olmadığını belirten Cübbeli Ahmet Hoca, bu konu ile ilgili olarak faizli muameleler kitabında bütün borsanın ne yönden sakata, harama girdiğini açıkladığını ifade ediyor. Hisse senedi piyasasında şu anda işin çığrından çıktığını, hisselerin anında alınıp satılabildiğin, yani malı temellük etmeden, mülküne intikal etmeden hayali bir sistemde alıp sattığını ifade ediyor. Sistem hayaliye döndüğü için, elle tutulan gözle görülen bir şey olmadığı için borsanın kumara döndüğünü, bu yüzden de borsada hisse alıp satmanın caiz olmadığını ifade ediyor.

Din Alimlerine Göre Borsa Haram mı?

Din alimlerinin pek çoğunun görüşü borsada alım satımı yapılan hissenin helal daire içerisinde faaliyette bulunması halinde helal kabul edileceğini ifade ediyor. Faiz, içki, kumar vb. İslamiyet’in yasakladığı şeylerle meşguliyeti olan firmaların hisselerinin alımının yapılmasının ise İslam’a göre caiz olmadığını ve haram olduğunu ifade ediyor. Ancak Cübbeli Ahmet Hoca gibi borsanın toptan haram olduğunu iddia eden hocalar da yok değil. Bu konuda net bir görüş birliği yok gibi duruyor.

Halka Arzlara Katılmak Helal mi?

Son dönemin en popüler konuları arasında yer alan halka arzlarla ilgili de yatırımcılardan çok sayıda soru gelmekte. Halka arza katılmak haram mı? Halka arzdan hisse almak helal mi? Bu ve benzeri sorularla ilgili de aslında durum aynı şekilde özetlenebilir. Yani halka arz olacak hissenin İslam’a aykırı işlerle uğraşması halinde bu şirketin halka arzına katılmak dinimize göre uygun olmayacaktır.

İslami açıdan sıkıntılı olmayan ürün üreten ve finansal kazançları da İslami açıdan sorun oluşturmayan gelirlerden oluşan şirketlerin halka arzlarına katılım sağlamak helaldir denilebilir. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi, Cübbeli Ahmet Hoca’nın ve o doğrultuda görüş ifade eden hocaların görüşlerine göre, ne şirketi olursa olsun, halka arzlara katılmak caiz değildir.

Continue Reading

İlginizi Çekebilir

Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri
Borsa2 hafta ago

Katılım Endeksi Nedir? Katılım Endeksine Uygun Hisseler

Faaliyet alanlarının ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu belirtilen katılım endeksinin ne olduğunu açıklayacağız. Katılım endeksi nedir? Hangi şirketler...

borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri
Borsa3 hafta ago

Borsada Karanlık Oda Nedir? Nasıl İşlem Yapılır? İşlem Saatleri

Son dönemde Borsa İstanbul’da yatırımcı sayısı rekor kırmaya devam ediyor. Durum böyle olunca finansal okuryazarlığı önemi de artıyor. Çünkü insanlar...

saç boyası nasıl çıkar saç boyası nasıl çıkar
Genel3 hafta ago

Saç Boyası Nasıl Çıkar? Saç Boyasını Çıkarmak İçin Yöntemler

Saç boyama konusunda kadınlar erkeklere nazaran daha bilgililer. Ancak son dönemde erkekler arasında da saç boyamak oldukça aygın hale geldi....

borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi? borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi?
Borsa1 ay ago

Borsa Haram mı? Halka Arz, Hisse Senedi Alım Satımı Caiz mi?

Yüksek enflasyon nedeniyle herkes parasının değerini korumanın yollarını arıyor. Bu doğrultuda geçtiğimiz yıllarda yatırımcısına güzel kazanç sağlayan borsada yatırımcıların gözdesi...

Borsa1 ay ago

Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir? Amaçları ve Sonuçları Nelerdir?

Borsada bedelsiz sermaye artırımı, şirketlerin mevcut hissedarlarına herhangi bir bedel talep etmeden, sahip oldukları hisseler oranında yeni hisse senetleri dağıtarak...

Borsa1 ay ago

Hisse Derinlik Ne Demek? Borsada Derinlik Görme Ücretsiz mi?

Profesyonel borsa yatırımcıları için hisse derinlik ekranları yatırımlar için büyük önem taşır. Borsada yatırım yapmayı planlıyorsanız işlem yapacak olduğunuz hisse...

Hisse senedi tavan fiyatı hesaplama Hisse senedi tavan fiyatı hesaplama
Borsa1 ay ago

Hisse Senedi Tavan Fiyatı Hesaplama, Hisse Tavan Hesaplama

Hisse senedi piyasasında günlük yükselişte üst sınır ve alt sınır uygulanır. Pandemi öncesi dönemde bu sınır günlük %20 olarak uygulanmaktaydı....

Türkiye ve yurt dışı forex sektörü karşılaştırmaları Türkiye ve yurt dışı forex sektörü karşılaştırmaları
Genel1 ay ago

Türkiye ve Yurt Dışı Forex Sektör ve Firma Karşılaştırmaları

Forex sektörü Türkiye’de 2017 yılına kadar ciddi anlamda büyümekteydi. Ancak sonrasında SPK tarafından yapılan düzenlemeler sektörün büyümesine sekte vurdu. Birçok...

Borsa2 ay ago

Koç Metalurji ve Altınay Savunma Teknolojileri Halka Arz Oluyor

2 Mayıs 2024 tarihli SPK bülteni yayımlandı. Buna göre SPK 2 yeni halka arzı daha onayladı. Geçen hafta da SPK...

Borsa2 ay ago

Koton Hisse İncelemesi, Koton Halka Arz Oluyor, Hisse İncelemesi

SPK’nın geçtiğimiz hafta bültende onaylamasıyla birlikte bu yıl halka arz olacak hisseler listesine giren KOTON hakkında detaylı bilgiler vereceğiz. KOTON...

Öne Çıkan İçerikler