Connect with us

Borsa

Hisse Derinlik Ne Demek? Borsada Derinlik Görme Ücretsiz mi?

Published

on

Profesyonel borsa yatırımcıları için hisse derinlik ekranları yatırımlar için büyük önem taşır. Borsada yatırım yapmayı planlıyorsanız işlem yapacak olduğunuz hisse senedinin derinlik bilgisini görüntülemeniz avantajlı olacaktır. Çünkü bu sayede hisseyi alan – satan kurumları görebilir ve yine bekleyen emirleri de takip edebilirsiniz. Hisse senedi yatırımlarınızda size yol gösterecek önemli detaylardan biri olan hisse derinlik ne demek? Hisse senedi derinlik bilgileri nasıl görüntülenir? Hisse senedi derinlik ekranları ücretli mi? Ücretsiz derinlik görüntüleyebileceğiniz programlar var mı? Tüm bu soruların cevapları burada…

Hisse Derinlik Ne Demek?

Bir hisse senedinde yapılan işlemler anlık olarak görüntülenebilir. Hissede hangi fiyattan hangi aracı kurum veya bankanın satış yaptığını veya alım yaptığını görüntüleyebilirsiniz. Kurumların alım-satım ortalamalarını takip edebilirsiniz. Yine bu sayede görüntülediğiniz işlemlerden patron satışı veya alışı var mı? Spekülatif hareketler oluyor mu gibi soruların cevaplarına da ulaşabilirsiniz. Ayrıca bekleyen alım-satım emirlerini de hisse derinlik ekranlarında görüntüleyebilirsiniz.

cante hisse senedi derinlik ekranı

cante hisse senedi derinlik ekranı

Yukarıdaki resimde CANTE hisse senedinin 16.05.2024 tarihli derinlik ekranını görebilirsiniz. Şu an bu ekranda hisse senedini alan-satan bilgilerini görüntüleyebilirsiniz. Hangi kurum kaçtan mal almış, kaçtan satmış bunları görüntüleyebilirsiniz. Yine hangi fiyatta kaç bekleyen lot var bunları da görüntüleyebilirsiniz. Ayrıca ekrandan saatlik, dakikalık ayarlamalar yaparak son 5dakikada alan satan kim vb. detayları da görüntüleyebilirsiniz.

Derinlik Ekranları Ücretli mi?

Görselde görüntülediğiniz ekran FxPlus adlı yazılıma aittir ve ücretlidir. Eğer yüksek komisyonlu işlemler yapıyorsanız aracı kurumunuz size bu ekranı ücretsiz olarak sağlayabilir. Yine benzer şekilde Matriks, İdeal Data gibi veri sağlayıcı ekranları da vardır. Bu kurumlardan kendiniz para karşılığı alım yapabileceğiniz gibi aracı kurumunuz üzerinden de indirimli veya ücretsiz temin etme imkanı bulabilirsiniz. Bu ekranlarda görüntülenen bilgiler alınan lisanslar dahilinde kullanıcıya gösterilmektedir. Dolayısı ile ücretsiz olarak hisse senedi derinlik bilgisi görüntülenemez. Ancak bahsettiğimiz gibi aracı kurumunuzla iletişime geçerek bu yönde talepte bulunabilirsiniz.

Ücretsiz Hisse Derinlik Programları Var mı?

Bahsettiğimiz üzere bu ekranlar ücrete tabiidir. Ancak aracı kurumlar dönem dönem kampanya yapabiliyorlar. Hesap açana veya hesabını taşıyanlara ilk ay veya 3 ay ücretsiz veri ekranı vb. şekilde kampanyalar düzenlenebiliyor. Bu kampanyaları takip ederek ücretsiz veri ekranı temin edebilirsiniz. Twitter, telegram borsa gruplarında vs.bazen ücretsiz borsa eğitimi duyuruları yayınlanabiliyor. Katılanlara yine 1 aylık ücretsiz FXPlus üyeliği ya da İdeal data veri ekranı üyeliği gibi ifadeler görebilirsiniz. Bu şekilde de ücretsiz ekranlara ulaşmanız mümkündür. En önemlisi ise aracı kurumlar ile olan anlaşmalarınız.

Ödediğiniz komisyon tutarı aylık 1000 TL üzerindeyse mutlaka firmanızla iletişime geçip ücretsiz veri ekranı istemenizi tavsiye ederiz. Aylık 500 tl civarında bir komisyon bırakıyorsanız yine indirimli ekran talebinde bulunmanızı tavsiye ederiz.

Hisse Senedi Derinlik Ekranı Ne İşe Yarar?

Görüntülediğiniz bilgiler ile doğru işlem yapma potansiyeliniz artacaktır. Eğer day trade yapıyorsanız veya scalping yapıyorsanız yine bu ekranlara sahip olmanız sizin için büyük avantaj olur. Ancak uzun vadeli yatırımcıysanız, yani bir hisse alıp 1 sene bakmam diyorsanız bu durumda hisse senedi derinlik ekranı almanızın pek bir mantığı yoktur. Yani ücretsiz olarak temin etme şansınız varsa elbette alın, elinizin altında bulunsun. Ancak uzun vadeli yatırımcı için derinlik görüntülemek çok da gerekli olmayacaktır.

Çok ihtiyaç duyarsanız X veya Telegram gibi platformlardan dilediğiniz hissenin derinlik ekranını talep ettiğinizde yardımcı olan kullanıcılar çıkacaktır. Ya da ilgili hisselerin telegram sayfalarında gün içi bir çok defa derinlik bilgisinin paylaşıldığını görüntüleyebilirsiniz. Yani anlık takip etmenize gerek yok ise derinlik ekranı edinmeniz çok da zaruri değildir diyebiliriz.

Hisse Senedi Alım-Satım İşlemleri Nasıl Okunmalı?

Hisse senedi piyasasında yatırım yaparken bir çok faktörü aynı anda takip ediyor olmanız gerekir. Oldukça komplike ve riskli bir piyasa olan hisse senedi piyasalarında işlem yapmadan önce derinlik ekranlarınızdan kontrol etmeniz gereken bazı önemli noktalar var.

Hisseyi gün içi alan ve satan aracı kurumlar kim? Bank of America ve benzeri yabancı kurumlar alıyor mu satıyor mu? Önceki günlerde ve son bir kaç hafta da bu kurumlar alıcı mı satıcı mı? Son dönemde hisse senedinde yabancı payı düşmüş mü çıkmış mı? Bu detaylar size doğru yatırım fırsatlarını sunabilir. Bu nedenle dikkatle takip edip, araştırmalısınız.

Hisse senedinde önemli bir kap haberi var mı? Hisse senedi sektörüyle alakalı sektör fiyatlamalarını etkileyebilecek bir haber akışı var mı? Bu soruların cevapları da size doğru yatırım kararı almanızda yardımcı olacaktır. Bilançolar, yeni iş anlaşmaları, borsada işlem görmeyen tipe dönüşüm başvuruları vb. önemli kap haberlerini takip ederek, yatırımlarınızı bunlar doğrultusunda şekillendirebilirsiniz.

Hisse Derinlik Görüntülemenin Avantajları

Borsada işlem yaparken hisse senedi derinlik bilgisi görüntülemenin avantajlarını maddeler halinde de sıralayarak konumuzu sonlandıralım.

  • Hisse senedi alıcı-satıcı bilgisi görüntüleyerek yabancı alımı veya yabancı satışı gibi detayları görüntüleyebilirsiniz. Bu sayede daha doğru işlemler yapma potansiyeliniz olacaktır.
  • Bekleyen emirleri görüntüleyebilirsiniz. Bu sayede hangi fiyatta ne kadar alıcı ne kadar satıcı var bunun analizini doğru yapabilirsiniz. Bu sayede işlemlerinizde daha doğru fiyat hedefi belirleyebilirsiniz.
  • Hisse derinlik ekranlarının en büyük avantajlarından biri de grafik analizi yapma imkanı tanımasıdır. Evet Tradingview, İnvesting ve benzeri platformlarda ücretsiz grafik analizi yapılabiliyor olsa da bu tarz programlarda çok daha kapsamlı analizler yapmanız mümkün olacaktır. Bir çok indikatör analizi ile anlık grafik yorumlaması yapabilirsiniz. Bu tarz programlarda önceden yüklenmiş çok sayıda indikatör analizi vardır. İstediğiniz hisse grafiğini açarak bu indikatörleri ekleyebilir ve bu şekilde grafik analizlerini kolay bir şekilde yapabilirsiniz.
  • Haber akışlarını, kap haberlerini ve hisse senetlerini etkileyecek her türlü haber akışını çok daha hızlı görüntüleme imkanınız olur. Sosyal medya veya forumlardan çok daha önce hisse fiyatına etki edebilecek haberlere ulaşabilirsiniz. Yine yabancı analistlerin ve yerli kurumların hisse analizlerine de bu tarz ücretli programlar aracılığı ile hızlı bir şekilde ulaşabilirsiniz.

Evet arkadaşlar, sizler için hisse senedi derinlik ekranları ne işe yarar? Yatırımcılar neden hisse derinlik bilgisi edinmeli? Kimler için bu ekranlar faydalı olur gibi soruların cevaplarını ayrıntılı bir şekilde paylaştık. Eğer hisse senetlerinin derinlik bilgileri ile alakalı merak ettiğiniz farklı detaylar var ise, konu altından bize yorumunuzu veya sorunuzu iletebilirsiniz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Borsa

Katılım Endeksi Nedir? Katılım Endeksine Uygun Hisseler

Published

on

Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri

Faaliyet alanlarının ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu belirtilen katılım endeksinin ne olduğunu açıklayacağız. Katılım endeksi nedir? Hangi şirketler bu endekse katılabilir? Şirketlerin Katılım Endeksine dahil olabilmeleri için gereksinimlerini ve katılım endeksi ile alakalı sorduğunuz ve merak ettiğiniz diğer başlıkları konuşacağız.

Katılım Endeksi Nedir?

Borsada bir çok farklı endeks vardır. Halkaarz endeksi, BIST30 endeksi, BIST100 endeksi gibi isimleri zaman zaman duyabilirsiniz. Katılım endeksi ise bunlardan biraz farklıdır. Katılım endeksi aslında adından da anlaşılacağız üzere Katılım Bankacılığı prensiplerine uygun hisse senetlerinin girebildiği bir endeks türüdür. Bu endeks türünün sponsorları da Katılım Bankaları olmaktadır.

Katılım endeksi kendi içinde de bir kaç dala ayrılmaktadır. Bunlar;

  • Katılım 30 Endeksi
  • Katılım 50 Endeksi
  • Katılım Model Portföy Endeksi

Borsa İstanbul’da halka arz edilecek bir şirketin katılım endeksine dahil olabilmesi için belli şartları karşılıyor olması gerekiyor. Yine borsada halihazırda işlem gören şirketlerin de bu özellikleri taşımaları halinde Katılım Endeksi’ne uygunluğu onaylanıyor. Nedir bu artlar gelin birlikte inceleyelim.

Katılım Endeksine Uygunluk İçin Aranan Özellikler

Şirketlerin katılım endeksine uygunluğunu belirleyen kriterler şu şekilde listelenebilir;

  • Katılım endeksine alınacak şirketin kullandığı toplam faizli kredilerinin şirketin piyasa değerine oranının %30’dan az olması,
  • Faiz getirisine sahip nakit ve menkul kıymetlerinin piyasa değerine oranının %30’un altında olması,
  • Yukarıdaki iki maddede bahsi geçen faaliyet gelirlerinin, toplam gelirlere oranının %5’ten az olması gerekir.

Borsada işlem gören şirketlerin Katılım Endeksine dahil olabilmeleri için belirtilen şartları karşılamaları gerekir. Bu endeks Bizim Menkul Değerler tarafından oluşturulmaktadır. Katılım endeksine uygunluğun hesaplanması ise BIST tarafından gerçekleştiriliyor. Bu anlamda halka arzların katılım endeksine uygunluğuna da karar veren mercii BIST yani Borsa İstanbul oluyor.

Katılım Endeksine Uygunluk Ne Gibi Faydalar Sağlar?

Borsada bir şirketin katılım endeksine uygun olması bazı avantajlar sağlar. Nedir bu avantajlar derseniz, bir kere borsada yatırım yapmanın helal olduğunu savunanlar genellikle katılım endeksi içerisindeki hisselere yatırımın helal olduğunu diğerlerinin ise sıkıntılı olabileceğini belirtiyor. Bu anlamda Körfez ülkelerinden yatırım alan ülkemizde özellikle Katılım endeksine uygunluk düzeyine göre yatırım alan şirketler de var.

Öyle ki müslüman ülkeler tarafından kurulan şeriat fonları tarzındaki fonlar hisse yatırımlarını katılım endeksine uygun şirketlere yapıyorlar. Bu nedenle de katılım endeksine uygun şirketlere bu tarz fonların talebi yüksek oluyor.

Dini açıdan çekinceleri olan yatırımcıların da daha rahat işlem yaptıkları katılım endekslerine dahil olan hisselerin iş alanları ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu anlamı çıkarılıyor. Buna karşın, Cübbeli Ahmet hoca gibi bazı hocaların bu hisselerde dahi işlem yapmanın haram olacağını belirtmiştir. Bununla ilgili detaylara borsa haram mı başlığından ulaşabilirsiniz.

Katılım Endeksi Hisseleri Hangileri?

Şimdi gelelim bu endekse dahil olan şirketlere. Yani katılım endeksine dahil olmaya hak kazanmış şirketler hangileri? Belirttiğimiz maddeleri karşılayan ve bu doğrultuda Borsa İstanbul’da katılım endeksine dahil olan şirketlere bakıldığında şu an için 244 hisse senedinin bu  endekse dahil olduğunu görebiliriz. Güncel olarak Borsa İstanbul tarafından paylaşılan Katılım Endeksi hisselerine BIST resmi sitesinden indirebilirsiniz.

Continue Reading

Borsa

Borsada Karanlık Oda Nedir? Nasıl İşlem Yapılır? İşlem Saatleri

Published

on

borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri

Son dönemde Borsa İstanbul’da yatırımcı sayısı rekor kırmaya devam ediyor. Durum böyle olunca finansal okuryazarlığı önemi de artıyor. Çünkü insanlar piyasaya genellikle halka arza katılmak için giriyor. Birçok yatırımcı yeterli bilgi sahibi olmadan borsada işlem yapmaya başlıyor. Bunun neticesinde d ciddi kayıplar olabiliyor. Bu nedenle borsada bazı önemli kavramları detaylıca bilmek gerekiyor. Bu önemli konulardan bir tanesi de borsada karanlık oda kavramı. Bu bölümde borsada karanlık oda nedir? Karanlık oda işlem saatleri, karanlık odada emir iletimi ve daha fazlasıyla ilgili detayları sizlerle paylaşıyor olacağız.

Borsada Karanlık Oda Nedir?

Borsa İstanbul’da sürekli işlemler sabah saat 10.00’da başlayıp 18.00’a kadar devam ediyor. Hafta içi her gün gerçekleştirilen işlemler saat 18.00’de sona erdikten sonra ise karanlık oda işlem saati başlıyor. Yani borsada sürekli işlemler saatler 18.00’i gösterdiğinde sona eriyor ancak burada son bir karanlık oda devreye giriyor. Karanlık odada işlem yapabilmek için bir kaç dakikanız daha oluyor.

Saat 18.00 ile 18.05 arasında karanlık odada hisse senedi işlemlerinizi yapabiliyorsunuz. Karanlık odada gün sonu kapanış fiyatı iletilen emirler neticesinde belli oluyor. 5 dakikalık süre içerisinde iletilen toplam alış emirleri ve satış emirleri neticesinde karanlık odada eşleşme fiyatı belli oluyor. Saat 18.00 ile 18.05 arasında iletilen emirler 18.05’te karanlık odadan çıkışla gerçekleşmeye başlıyor. Burada eşleşme fiyatı artık belli olmuş oluyor ve bu saatten sonra alış yazsanız veya satış yazsanız başka bir fiyattan alım veya satım yapmanız mümkün olmuyor. Hissenin karanlık odadan çıktığı fiyattan ise işlem yapma fırsatınız devam ediyor. Bu anlamda saat 18,05 eşleşme fiyatı belli olduktan sonra emir iletimi yapabiliyorsunuz.

İlettiğiniz emirler 18.08’de tahtada emirlerin işlenmeye başlamasıyla gerçekleşiyor. Burada ise 2 dakikalık bir sürekli işlem kısmı bulunuyor. Yani 18.08 ile 18.10 arasında işlemler devam ediyor. Saat 18.10’da ise o günün işlemleri tamamlanmış oluyor. Bu saatten sonra emir iletseniz de o gün gerçekleme ihtimali bulunmuyor. Bir sonraki gün için emir iletmek isterseniz emirlerinizi bazı kurumlarda 18.15 bazılarında ise 18.20 sonrasında iletmeniz gerekiyor. Bankalar arasında ve aracı kurumlar arasında emir iletme saatleri arasında farklılıklar olabiliyor.

Borsa Karanlık Oda İşlem Saatleri

Borsada karanlık oda işlem saatlerini daha anlaşılır bir şekilde maddelendirebiliriz;

  • Sürekli işlem kapanış saati = 18.00 (Bu saatten sonra sürekli işlemler sona erer ve karanlık odaya giriş yapılır. 18.00’de gerçekleşen kapanış fiyatı hissenin karanlık odadan çıkışında belirlenen tavan ve taban fiyat uygulaması için gösterge niteliğindedir. Yani hisse bu fiyatın maks %3 üzerinde veya maks %3 aşağısında karanlık odadan çıkış yapabilir.)
  • Kapanış Fiyatı emir toplama saati = 18.01 – 18.05  Bu dönemde yalnızca emir iletimi yapılabilir ve işlem gerçekleşmez. ( Bu aralıkta emirlerinizi iletmeye devam edebilirsiniz.  Yolladığınız emirler anlık gerçekleşmez. Saat 18.05 olduğunda toplu bir şekilde gerçekleşir )
  • Eşleşme Fiyatı = Saatler 18.05’i gösterdiğinde hissenin o günkü kapanış fiyatı belli olur ( İletilen alım ve satım emirleri 18.05’de hissenn hangi fiyattan kapanacağını gösterir. Bu fiyata da eşleşme fiyatı denilir. Eşleşme fiyatı veya diğer adıyla teorik eşleşme fiyatı üzerinden işlemler 18.05’te toplu olarak gerçekleşir. )
  • Kapanış Öncesi Emir İletimi Saatleri: 18.05 -18.10 ( Eşleşme fiyatları belli olduktan sonra o fiyattan almak veya satmak istediğiniz lot miktarını emir olarak sisteme iletebilirsiniz.)
  • Kapanış (Gün Sonu): Kapanış fiyatı 18.05’te belli olmaktadır. TE belli olduktan sonra emir iletmeye devam ederek o fiyattan alım veya satım emirlerinizi sisteme gönderebilirsiniz. Yani 18,05 ile 18,10 arasında emirlerinizi iletmeye devam edebilirsiniz. Burada ilettiğiniz emirler 18.08 ile 18.10 arasında gerçekleşir. Tabi eğer sizin önünüzde bekleyen fazla miktarda lot sayısı varsa işleminizin gerçekleşmeme ihtimalinin de olduğunu unutmamalısınız.

Karanlık Odada Hisse Fiyatı Değişir mi?

Genellikle hisse senetlerinin karanlık odaya giriş ve çıkış fiyatları farklı olabilmektedir. Bunu etkileyen bir çok faktör gösterilebilir. Örneğin karanlık odaya girdikten sonra gelen bir kap haberi hissenin karanlık odadan çıkış fiyatını büyük oranda değiştirebilir.

Bir başka örnek verecek olur isek, hisse senedinde yüksek voltanlı işlem yapan oyuncuların kredide kalmama yani açığa kalmamak için yapacağı yüklü satışlar hisse fiyatını olumsuz etkileyebilir. Ya da saat 18.00’de gelene elektriğe zam haberi ile beraber 18.05’te enerji sektörü hisselerinin sert yükselişle kapandığı görülebilir. Karanlık odada fiyatları etkileyen en önemli etkenlerden biri de tahtacılardır. Hisse senedi ile ilgili amaçları doğrultusunda karanlık odada aşırı alım veya aşırı satım yaparak küçük yatırımcıyı yanıltmak isteyebilirler. Bu nedenle borsada tahtacı olarak ifade edilen büyük oyuncuların işlemlerine de ekstra dikkat etmeniz gereklidir.

Karanlık odada hisse fiyatları için taban ve tavan fiyat uygulaması mevcuttur. Yani gün içi tavan fiyat ve taban fiyat uygulamasının haricinde karanlık odada gerçekleşebilecek tavan ve taban fiyat uygulamaları farklıdır. Hisse senetlerinin karanlık odada maksimum yükselebileceği veya düşebileceği fiyat oranı yüzde 3 olarak belirlenmiştir. Yani kapanış fiyatının üzerine yüzde 3 ekleyerek tavan fiyatı, yüzde 3düşüşürerek taban fiyat bulabilirsiniz. Gün içerisinde belirlenen yüzde 10’luk taban ve tavan fiyat uygulaması yerine, karanlık odada uygulanan tavan – taban fiyat uygulamasının sınırı %3 olarak belirlenmiştir.

Borsa İstanbul Saat Kaçta Kapanıyor?

Karanlık odada işlemler tamamlandıktan sonra Borsa İstanbul’da gün kapanışı gerçekleşiyor. Yani saat 18.10 itibariyle borsada işlemler ertesi güne kadar durduruluyor. Genellikle insanlar borsanın 18.00 itibariyl kapandığını sanırlar ancak gördüğünüz gibi kranlık odada işlemler devam etmekte. Yani Borsa İstanbul gün sonu kapanışı aslında 18.00 değil 18.10 ‘da gerçekleşmektedir.

Hisse senedi alım-satım işlemleri kapandıktan sonra ise ertesi gün için emir iletimi ise yapılabiliyor. Haziran 2024’te yapılan güncelleme ile artık bir sonraki işlem gününün emirleri saat 18.20’den itibaren girilebiliyor. Daha önce 18.15 olan bu saat 18.20 olarak güncellendi. Yani 18.20 itibariyle kullanıcılar diğer gün için emir iletimi yapabiliyor. ertesi gün için kotasyonda bulunan istediğiniz fiyata alım veya satım işlemlerinizi yazabiliyorsunuz.

Karanlık Oda Eşleşme Fiyatı Nasıl Görülür?

Yatırımcıların en merak ettiği sorulardan bir tanesi de karanlık odada gerçekleşen işlemler ve eşleşme fiyatı oluyor. Teorik eşleşme fiyatını görebilmek için farklı yollar var. Bunlardan bir tanesi FXPlus, Matriks, İdealdata benzeri bir yazılım kullanmak ve gerekli lisanslara sahip olmak. Yani ücretli bir şekilde bu programların bazı lisanslarına sahip olarak karanlık odada eşleşme fiyatındaki değişimleri görebilirsiniz. Yine kaç adet alım yazılı kaç lot satım yazılı gibi detayları da görüntüleyebilirsiniz. Bir başka yol ise ücretsiz olarak karanlık oda eşleşme fiyatını görmek için aracı kurum uygulaması kullanmak. Kullanmakta olduğunuz aracı kurumun uygulamasına girdiğinizde alış veya satış kısmına tıklayıp hisse adını girdiğinizde o anki karanlık odadaki eşleşme fiyatını görebilirsiniz. Açıkçası her firmada aynı mıdır bilemiyorum ancak Trive Yatırım, Tacirler Yatırım gibi kurumların uygulamalarıyla eşleşme fiyatını bu şekilde takip edebilmek mümkün olabiliyor.

Bu içerikte karanlık oda ne demek, karanlık odada nasıl işlem yapılır gibi soruları cevaplandırdık. Karanlık oda işlem saatleri ile ilgili oldukça detaylı bu içeriğin konu hakkındaki sorularınıza cevap olacağını düşünüyoruz. Eğer halen konu ile ilgili merak ettiğiniz detaylar var ise, yorum olarak kon altına yazabilirsiniz.

Continue Reading

Borsa

Borsa Haram mı? Halka Arz, Hisse Senedi Alım Satımı Caiz mi?

Published

on

borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi?

Yüksek enflasyon nedeniyle herkes parasının değerini korumanın yollarını arıyor. Bu doğrultuda geçtiğimiz yıllarda yatırımcısına güzel kazanç sağlayan borsada yatırımcıların gözdesi konumunda. Borsaya olan ilgi günden güne artarken, dini açıdan hassasiyet gösteren yatırımcılar borsanın haram mı helal mi olduğunu sorgulamakta. Bu bölümde borsa haram mı, helal mi sorusunun cevaplarını arıyor olacağız.

Borsa Helal mi, Haram mı?

Öncelikle bu konuda bilirkişi olmadığımızı belirtelim. Bu nedenle borsa haram mı, helal mi sorusunun cevabını mantık yürüterek cevaplayacağız. Ayrıca din alimlerinin bu konuda vermiş olduğu tavsiyeleri de sizlerle paylaşacağız.

Öncelikle borsa hisse senetlerinin alınıp satılabildiği bir platform. Borsa İstanbul’da işlem gören hisselere bakıldığında, emlak şirketlerinin hisseleri, spor kulüplerinin hisseleri, içki üretimi yapan şirket hisseleri, araba alım-satımı yapan şirketlerin hisseleri, turizm sektörü hisseleri gibi bir çok sektörün hisse senetleri mevcut. Dolayısı ile hangi hisse senedine yatırım yapacağınız yaptığınız yatırımın helal mi haram mı olduğunu belirleyebilir.

Hangi Hisselere Yatırım Yapmak Helal?

Borsada işlem gören 500’ün üzerinde hisse var. Birçok sektörden hisseler var. Bunlar arasında helal kabul edilenler olduğu gibi haram kabul edilen hisseler de var.  Yani içki üreten bir firmanın hisselerini alıyorsanız bunun dini açıdan helal bir işlem olmayacağı açıktır. Çünkü borsada bir şirketin hissesini alırken o şirkete ortak olursunuz. Dolayısı ile bira üreten bir şirkete yatırım yapmak helal bir yatırım olarak lanse edilemez.

Peki bir gayrimenkul şirketine yatırım yaparsanız ya da elektrik üreten bir şirkete yatırım yaptığınızda durum nedir? Yine mantık yürüterek baktığımızda elektrik üreten bir firmanın hisse senedini aldığınızda bir elektrik şirketine ortak olmuş oluyorsunuz. Elektrik üretmek İslam dininde veya başka bir dinde haram değildir. Aksine insanlığın yararına bir şey olduğu için helaldir denilebilir. Ancak burada da bazı soru işaretleri oluşuyor.

  • Yatırım yaptığınız şirket eğer parasını faizde değerlendiriyor ise ne olacak?
  • Eğer bankalardan kredi çekip faiz ödemesi yapıyor ise yatırımınızın durumu ne olacak?
  • Eğer firma ürettiği elektriği satıyor ve sattığı şirketler dinen caiz işlemler yapmıyorsa yatırımınızın durumu ne olacak?

Hisse senedi yatırımı yaparken aldığınız hissenin helal mi haram mı olduğunu belirlemek için bu tarz soruların da cevapları önemli olabilir. Tabi günümüzde bankaların verdiği faizlerin bile haram olup olmadığı konusunda fikir ayrılığı oluşuyor. Çünkü enflasyonun altında kalan faiz oranları nedeniyle verilen faiz oranlarının dinlerde yasak olan faizle aynı anlama gelip gelmediği tartışılıyor.

Faiz konusuna kısaca değinirsek, eskiden bir kişi bir başkasından 10 kg mercimek borç aldığında bunu yine 10kg mercimek olarak geri ödüyordu. Ancak şu an için bakıldığında paranızı bir kişiye veya bankaya verdiğinizde durum çok farklı oluyor. Yani bugün bankaya veya birine 10 bin tl borç verdiğinizde3 ay sonra paranızı yine 10 bin tl olarak alırsanız ciddi anlamda bir kayıp yaşamış oluyorsunuz. Çünkü enflasyon var ve paranızın değeri erimiş oluyor. Nasıl erimiş oluyor derseniz gayet basit. 3 ay önce mercimek kg 65 tl iken şu an 75 tl olmuş. Yani 3 ay önceki 10 bin tl ile siz o zaman alabileceğiniz mercimek miktarını alamıyorsunuz. Bankaya faize yatırdığınızda ise yine enflasyon oranlarının altında faiz verildiğinden 3 ay sonra siz 3 ay önceki mercimek miktarını yine alamıyorsunuz. Bu nedenle verilen faiz aslında bildiğimiz faiz gibi algılanabilir mi sorusunun cevabı biraz karışık gibi duruyor. Peki din alimlerinin borsa ile ilgili açıklamaları bizlere ne söylüyor? Borsa haram mı helal mi? İşin uzmanlarının bu soruya cevabı ne?

Diyanet’e Göre Borsa Helal mi, Haram mı?

Diyanet açıklamalarına bakıldığında borsanın helal olduğu haller ve haram olduğu haller mevcut. Yani örnek verecek olur isek, borsada herhangi bir hissede yapılan açığa satış işlemi kesin olarak haramdır deniliyor. Açığa satış işleminde elinizde olmayan malı satarak işlem yaptığınızdan bunun caiz olmadığı ifade ediliyor.

Diyanet TV’de borsa ile ilgili yapılan değerlendirmelerde borsanın temel felsefesinde sıkıntı bulunmadığı ifade ediliyor. Ancak manipülasyon, insanları kandırma gibi durumların olmaması, hissesini alacağınız şirketin faiz vb. durumlarla meşgüliyeti olmaması, kumar, alkol, domuz ürünler üretimi gibi dinen yasaklanan ürünlerle ilintili olmaması gerekiyor. Alınacak şirketin hem faaliyet gelirlerinin hem de finansal gelirlerinin dine aykırı alanlardan gelmiyor olması gerektiği ifade ediliyor.

Nihat Hatipoğlu’na Göre Borsa Haram mı, Helal mi?

Borsa hakkında konuşan Nihat Hatipoğlu, eğer yatırım yaptığınız şirket İslam’a aykırı işler yapıyorsa bu şirketin hisse senedini amanın caiz olmayacağını ifade ediyor. Faiz, içki gibi haram işlere bulaşan şirketlere yatırım yapmak haramdır, bir kağıt üreten şirkete yatırım yapıyorsanız ve herhangi bir şekilde faizle veya diğer yasaklarla bağlantısı yoksa bu şirkete yatırım yapılabilir tarzında söylemde bulunmaktadır. Ayrıca Nihat Hatipoğlu, enflasyon oranı kadar faiz alınmasının da haram olduğunu söylemektedir.

Cübbeli Ahmet Hocaya Göre Borsa Caiz mi?

Borsanın caiz olmadığını belirten Cübbeli Ahmet Hoca, bu konu ile ilgili olarak faizli muameleler kitabında bütün borsanın ne yönden sakata, harama girdiğini açıkladığını ifade ediyor. Hisse senedi piyasasında şu anda işin çığrından çıktığını, hisselerin anında alınıp satılabildiğin, yani malı temellük etmeden, mülküne intikal etmeden hayali bir sistemde alıp sattığını ifade ediyor. Sistem hayaliye döndüğü için, elle tutulan gözle görülen bir şey olmadığı için borsanın kumara döndüğünü, bu yüzden de borsada hisse alıp satmanın caiz olmadığını ifade ediyor.

Din Alimlerine Göre Borsa Haram mı?

Din alimlerinin pek çoğunun görüşü borsada alım satımı yapılan hissenin helal daire içerisinde faaliyette bulunması halinde helal kabul edileceğini ifade ediyor. Faiz, içki, kumar vb. İslamiyet’in yasakladığı şeylerle meşguliyeti olan firmaların hisselerinin alımının yapılmasının ise İslam’a göre caiz olmadığını ve haram olduğunu ifade ediyor. Ancak Cübbeli Ahmet Hoca gibi borsanın toptan haram olduğunu iddia eden hocalar da yok değil. Bu konuda net bir görüş birliği yok gibi duruyor.

Halka Arzlara Katılmak Helal mi?

Son dönemin en popüler konuları arasında yer alan halka arzlarla ilgili de yatırımcılardan çok sayıda soru gelmekte. Halka arza katılmak haram mı? Halka arzdan hisse almak helal mi? Bu ve benzeri sorularla ilgili de aslında durum aynı şekilde özetlenebilir. Yani halka arz olacak hissenin İslam’a aykırı işlerle uğraşması halinde bu şirketin halka arzına katılmak dinimize göre uygun olmayacaktır.

İslami açıdan sıkıntılı olmayan ürün üreten ve finansal kazançları da İslami açıdan sorun oluşturmayan gelirlerden oluşan şirketlerin halka arzlarına katılım sağlamak helaldir denilebilir. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi, Cübbeli Ahmet Hoca’nın ve o doğrultuda görüş ifade eden hocaların görüşlerine göre, ne şirketi olursa olsun, halka arzlara katılmak caiz değildir.

Continue Reading

İlginizi Çekebilir

Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri Katılım endeksi nedir, katılım endeksine uygun hisseler hangileri
Borsa2 hafta ago

Katılım Endeksi Nedir? Katılım Endeksine Uygun Hisseler

Faaliyet alanlarının ve gelir kaynaklarının İslami prensiplerle uyumlu olduğu belirtilen katılım endeksinin ne olduğunu açıklayacağız. Katılım endeksi nedir? Hangi şirketler...

borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri borsa karanlık oda ne demek, karanlık oda işlem saatleri
Borsa3 hafta ago

Borsada Karanlık Oda Nedir? Nasıl İşlem Yapılır? İşlem Saatleri

Son dönemde Borsa İstanbul’da yatırımcı sayısı rekor kırmaya devam ediyor. Durum böyle olunca finansal okuryazarlığı önemi de artıyor. Çünkü insanlar...

saç boyası nasıl çıkar saç boyası nasıl çıkar
Genel3 hafta ago

Saç Boyası Nasıl Çıkar? Saç Boyasını Çıkarmak İçin Yöntemler

Saç boyama konusunda kadınlar erkeklere nazaran daha bilgililer. Ancak son dönemde erkekler arasında da saç boyamak oldukça aygın hale geldi....

borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi? borsa haram mı, hisse senedi alım satımı helal mi?
Borsa1 ay ago

Borsa Haram mı? Halka Arz, Hisse Senedi Alım Satımı Caiz mi?

Yüksek enflasyon nedeniyle herkes parasının değerini korumanın yollarını arıyor. Bu doğrultuda geçtiğimiz yıllarda yatırımcısına güzel kazanç sağlayan borsada yatırımcıların gözdesi...

Borsa1 ay ago

Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir? Amaçları ve Sonuçları Nelerdir?

Borsada bedelsiz sermaye artırımı, şirketlerin mevcut hissedarlarına herhangi bir bedel talep etmeden, sahip oldukları hisseler oranında yeni hisse senetleri dağıtarak...

Borsa1 ay ago

Hisse Derinlik Ne Demek? Borsada Derinlik Görme Ücretsiz mi?

Profesyonel borsa yatırımcıları için hisse derinlik ekranları yatırımlar için büyük önem taşır. Borsada yatırım yapmayı planlıyorsanız işlem yapacak olduğunuz hisse...

Hisse senedi tavan fiyatı hesaplama Hisse senedi tavan fiyatı hesaplama
Borsa1 ay ago

Hisse Senedi Tavan Fiyatı Hesaplama, Hisse Tavan Hesaplama

Hisse senedi piyasasında günlük yükselişte üst sınır ve alt sınır uygulanır. Pandemi öncesi dönemde bu sınır günlük %20 olarak uygulanmaktaydı....

Türkiye ve yurt dışı forex sektörü karşılaştırmaları Türkiye ve yurt dışı forex sektörü karşılaştırmaları
Genel1 ay ago

Türkiye ve Yurt Dışı Forex Sektör ve Firma Karşılaştırmaları

Forex sektörü Türkiye’de 2017 yılına kadar ciddi anlamda büyümekteydi. Ancak sonrasında SPK tarafından yapılan düzenlemeler sektörün büyümesine sekte vurdu. Birçok...

Borsa2 ay ago

Koç Metalurji ve Altınay Savunma Teknolojileri Halka Arz Oluyor

2 Mayıs 2024 tarihli SPK bülteni yayımlandı. Buna göre SPK 2 yeni halka arzı daha onayladı. Geçen hafta da SPK...

Borsa2 ay ago

Koton Hisse İncelemesi, Koton Halka Arz Oluyor, Hisse İncelemesi

SPK’nın geçtiğimiz hafta bültende onaylamasıyla birlikte bu yıl halka arz olacak hisseler listesine giren KOTON hakkında detaylı bilgiler vereceğiz. KOTON...

Öne Çıkan İçerikler